Doç. Dr. Cüneyt NarinTRİLETİŞİMMENÜ

Açık Bypass Ameliyatı

Açık Bypass Ameliyatı

Açık Bypass Ameliyatı Nedir?

Atardamarlarda oluşan daralma, tıkanma gibi durumlar atardamarın beslediği bölgenin beslenmesini engelleyerek ciddi sağlık sorunlarına neden olur. Bu durumun düzeltilmesi için kullanılan en etkili yöntemlerden biri bypass ameliyatıdır.

Kelime olarak köprüleme anlamına gelen bypass ameliyatı, vücudun belli noktalarından alınan damarlarla dolaşımın sağlanmasını sağlayan cerrahi bir işlemdir. Kalp damarlarında yaşanan problemin (koroner arter hastalığı) giderilmesi için yapılan operasyona ise koroner bypass ameliyatı denilmektedir.

Koroner Arter Hastalığı ve Belirtileri

Kalbi besleyen atardamarlara koroner arter adı verilir. Dolaşım sisteminin en önemli unsurlarından olan bu damarların tıkanması ya da daralması koroner arter hastalığı olarak adlandırılır. Türkiye'de ölüm sebepleri arasında ilk sırada yer alan koroner arter hastalığı için birçok risk etkeni vardır.

Değiştirebilen risk etkenleri arasında sigara, alkol, diyabet, obezite, hareketsiz yaşam, stres, kolesterol ve hipertansiyon gibi unsurlar yer alırken; cinsiyet, genetik ve yaş ise değiştirilemeyen risk etkenleri olarak sayılabilir. Hastalık erken evresinde hiçbir belirti vermeyebileceği gibi, bazı vakalarda ilk belirti kalp krizi olabilir.

Koroner arter hastalığının belirtileri şunlardır:

  • Sol omuza ve sol kola yayılabilen göğüs ağrısı (Özellikle hareket sonrası oluyorsa ve dinlenme sonrası geçiyorsa),
  • Çabuk yorulma,
  • Bayılma,
  • Efor sonrası nefes darlığı,
  • Baş dönmesi,
  • Bulantı,
  • Halsizlik,
  • Terleme,
  • Kalp atış hızının yüksek olması ve/veya ritim düzensizliği.

Bu bulgulara sahip kişiler öncelikle bir kardiyoloji uzmanı ile görüşmelidir. Fiziki muayene, kan tahlili, elektrokardiyografi (EKG),efor testleri ve ekokardiyografi (EKO) yapılarak koroner arter hastalığı ön tanısı konulabilir. Daha sonraki süreçte, koroner anjiyografi yapılarak tanı netleştirilir.

Damarlardaki darlık ya da tıkanıklık için balon ve stent uygulamaları yapılabilir. Koroner arter hastalığında, balon ve/veya stentleme işleminin başarılı olmadığı ya da uygun olmadığı bireylerde en etkili tedavi koroner bypass ameliyatıdır.

Koroner Bypass Ameliyatı nedir?

Kalbin ihtiyacı olan kan, koroner arter denilen atardamar tarafından taşınır. Bu damarda oluşan tıkanıklık ya da daralma sonucu kalp beslenemez ve görevini tam olarak yerine getiremez. Kalp krizi riskini yükselten bu problemin giderilmesi için gerçekleştirilen açık kalp ameliyatı koroner bypass ameliyatı olarak adlandırılır.

Halk arasında kalp baypas ameliyatı olarak da bilinen koroner bypass, hastadan alınan damarların hazırlanarak problemli bölgeye nakledilmesi ve bu sayede sağlıklı kan dolaşımının yeniden sağlanmasını esas alır.

Bypass Operasyonu Ne Zaman Gereklidir?

Bypass ameliyatının gerekli olduğu hasta grubu şu şekildedir:

  • Kalp kapağı ya da aort damarı operasyonu yapılması gereken koroner arter hastası kişiler,
  • Bir ya da daha fazla koroner damarı, balon ve stent gibi ameliyatsız yöntemlerle açılamayan kişiler,
  • Bir ya da daha fazla koroner damarı önceden balon ve/veya stent ile ameliyatsız işlemlerle açılmasına rağmen yeniden daralma ya da tıkanma yaşayan kişiler.

Açık Koroner Bypass Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Koroner bypass operasyonu çalışan ve durdurulan kalpte olmak üzere 2 ayrı şekilde yapılabilir. Çalışan kalpte yapılan uygulama, özel durumlarda (KOAH, kronik böbrek hastalığı) tercih edilir. Daha yaygın olan uygulama durdurulan kalpte bypass yapmaktır.

Açık bypass ameliyatında genel anestezi uygulanır. Operasyondan 1 gün önce, hasta anestezi için hazırlanır, belli bir süre geceden aç bırakılır ve gece alacağı ilaçlar hastaya verilir. Açık bypass operasyonunda göğüs kemiği ortadan açılır.

Ameliyat sırasında, vücuttaki kan dolaşımı ve solunum işlevi, kalp ve akciğer çalışması durdurulduktan sonra, kalp- akciğer pompası ile sürdürülür. Belirlenen tıkalı damarlara bypass yani köprüleme yapılması için, ön kol atardamarı, göğüs atardamarı ya da bacak toplardamarı yeterli ölçüde alınır. Bu damarların bypass için alınması, ameliyat öncesi yapılan bazı testlerin de uygulamaya konulması ile vücut için herhangi bir sorun yaratmaz.

Alınacak damarın seçimi ise hastanın genel sağlık durumu, değiştirilecek olan damarın kalınlığı gibi etkenlere göre belirlenir. Bu damarlar aorta ve sorunlu damarların beslediği kalp bölgelerine bağlanarak kan akışı alamayan kalp bölgesinin yeniden beslenmesi sağlanır.

Bypass ameliyatları, genellikle 2 ile 4 damara bypass şeklinde yapılmaktadır. Nadiren tek damara ya da dörtten fazla damara bypass gerekli olmaktadır. Bu işlem sayesinde hasta yeni bir yaşama kavuşur. Cerrahi işlemin tamamlanmasının ardından kalp ve akciğerler eski işlevine döner.

Göğüs kemiği kuvvetli tellerle bağlanarak operasyon tamamlanır. Operasyon süresi ortalama 4-5 saattir, damar sayısına ve hastanın özel durumuna göre bu süre azalabilir ya da uzayabilir.

Bypass Ameliyatı Sonrası İyileşme Süreci

Koroner bypass ameliyatının ardından hasta yoğun bakıma alınır ve birkaç gün yakın izlenir. Bu süre hastanın durumuna göre uzayabilir. Hasta uyandırıldıktan sonra solunum egzersizlerine başlatılır.

Hastanede kalma süresi genellikle 5-6 gün sürer. Taburcu olan hastaların sonraki izlemleri önemlidir. Hastanın tansiyonu, şekeri, kolesterolü, kan değerleri takip edilir ve gerekirse ilaç tedavisi ile düzenlenmesi sağlanır. Hastaların günlük yaşamlarına dönme süresi ve göğüs kemiğinin iyileşmesi 1-1,5 ay sürer.

Göğüs kemiğinin korunması amacıyla iyileşme sürecinde göğüs kemiğine yük binmesini engelleyen önlemler (yatıp kalkma sırasında refakatçı desteği, öksürürken göğüsün yastıkla desteklenmesi, yan yatmama gibi) önemlidir.

İyileşme süreci birtakım egzersizlerle desteklenir. Fizyoterapist eşliğinde yapılacak egzersizler, hem kilo kontrolünün yapılmasına hem solunumun güçlenmesine hem de hareket yeteneğinin artırılmasına yardımcı olur.

Açık Bypass Ameliyatının Avantajları

Günümüzde uygulanan gelişmiş teknikler sayesinde bypass ameliyatının avantajları şöyle sıralanabilir:

  • Kalp kası beslenerek güçlenir.
  • Göğüs ağrıları giderilir.
  • Kalp krizi riski ortadan kalkar.
  • Nefes düzelir.
  • Sağlıklı yaşam alışkanlıklarını benimsemeye katkı sağlar.
  • Yaşam kalitesi artar.

Doç. Dr. Cüneyt Narin

Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı

Doç. Dr. Cüneyt NARİN 1970 tarihinde Denizli'de doğdu. İlk, orta ve lise eğitimini Denizli’de tamamladı. 1994 yılında Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden mezun oldu. Eylül 1994 ve Mayıs 2000 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi Anabilim Dalı’nda uzmanlık eğitimini tamamladı.

Asistanlık eğitimi sırasında, Ağustos 1998 tarihinde Leeds İngiltere'de Dr. K.G. Watterson'ın yanında konjenital kalp cerrahisi dalında deneyim kazanma amaçlı çalıştı. Uzmanlık sonrası 4 ay Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi Anabilim Dalı'nda uzman hekim olarak çalıştı.
Sayfalar
İletişim Formu
Doç. Dr. Cüneyt Narin
GÖRÜŞLER
HASTA YORUMLARI
Tüm Yorumlar
Randevu Randevuİletişim İletişimWhatsapp Whatsapp
Doç. Dr. Cüneyt NarinDoç. Dr. Cüneyt NarinKalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı
0542 286 27460542 286 2746